Iława nad Jeziorakiem

Bez wątpienia ozdobą tego miasta jest piękny i okazały ratusz z XIX wieku, który ma w sobie coś. Jego wygląd wskazuje, że ówcześni architekci bardzo dbali o formę, więcej uwagi przywiązywali do estetyki niż do kosztów budowy i mieli dobry gust.

Cała Iława rozłożyła się wokół jeziorka, które tak naprawdę jest niewielką zatoczką jeziora Jeziorak, z którym łączy ją wąski przesmyk po mostem. Jeziorko  znalazło się więc w samym środku miasta i stanowi jakby jego centrum. Na tym jeziorku odbywają się różne zawody i pokazy, nad nim odbywają się wszystkie iławskie imprezy. Władze miasta doskonale zdają sobie sprawę z jego znaczenia. Zbudowały wokół jeziorka deptak z ławkami i zbudowały nad nim amfiteatr.

Strategiczne położenie Iławy w środku pojezierza doceniali już w średniowieczu Krzyżacy, którzy zbudowali połączenie śródlądowe z jeziorem Ewingi i leżącym nad nim Zalewem i pływali Drwęcą do Ostródy i Brodnicy. Z tamtych czasów pozostał w Iławie kościół.

Katedra we Fromborku

Wprawdzie nie można nazwać zespołu katedralnego zamkiem, ale całe wzgórze jest silnie ufortyfikowane. Od strony Zalewu Wiślanego dojścia do niego broniła dość stroma skarpa, a od południa sucha fosa i solidne mury.

Mikołaj Kopernik  mieszkał, a raczej z rzadka pomieszkiwał w tej wieży. Dopiero w 1529 roku w wieku 56 lat osiadł tam, na stałe.

Kopernik żył w czasach gdy Warmia była częścią Polski. Podczas swojej kariery w hierarchii kościelnej jako kanonik był wielokrotnie kanclerzem i administratorem dóbr biskupa warmińskiego, więc nie miał czasu żeby poważnie zająć się pracą naukową. Podczas częstych zatargów z krzyżakami musiał doglądać nie tylko Fromborka ale także Olsztyna i Lidzbarka, prawdopodobnie dużo czasu musiał spędzać w podróżach. Kopernik nie był też pozbawiony ambicji zostania biskupem warmińskim. Dopiero gdy w 1529 roku nie został wybrany, mimo podania jego kandydatury na biskupa (razem z trzema innymi) przez króla Zygmunta Starego porzucił myśli o dalszej karierze i przestał pełnić funkcje publiczne. Cały czas mógł poświęcić pracy naukowej.

Fortyfikacje Pasłęka

Miasto rozrosło się terytorialnie i już dawno wyszło poza średniowieczne mury, ale mury zachowały się prawie nienaruszone razem z basztami obronnymi. Przetrwały również dwie bramy wjazdowe  - Młyńska i Kamienna.

Zachował się także zamek krzyżacki, chociaż nie do końca w pierwotnym stanie, bo wielokrotnie przebudowany.  Zamek w Pasłęku był początkowo siedzibą prokuratorii podlegającej komturowi elbląskiemu, który przeniósł się do niego w drugiej połowie XV wieku po wygnaniu z Elbląga przez mieszczan i trochę go powiększył. Podobno podziemia tego zamku nie są jeszcze dokładnie zbadane i są podejrzenia, że istnieje tunel łączący go z pobliskim  kościołem.

Gotycki kościół nie jest szczególnie wyniosły ale obszerny i rozległy, a obok niego wznosi się piękny, gotycki ratusz z podcieniem.

Poza murami na sąsiednim wzgórzu stoi renesansowy kościół  użytkowany przez społeczność grekokatolicką. Obok kościoła zbudowano wieżę ciśnień.